انواع سنبه و ماتریس پرس برک

مقدمه:

فلزات امروزه نقش بسیار مهمی در صنعت و زندگی انسان‌ها ایفا می‌کنند. برای استفاده بهینه از فلزات، عملیات‌های مختلفی بر روی آن‌ها صورت می‌گیرد تا نتایج مطلوب حاصل شود. یکی از این عملیات‌ها که در صنعت به طور گسترده استفاده می‌شود، عملیات خم کاری است. برای ایجاد خم بر روی فلزات، از روش‌های متنوعی استفاده می‌شود که یکی از آنها استفاده از دستگاه پرس برک می‌باشد. این دستگاه‌ها در اندازه‌ها، انواع و توانایی‌های مختلف تولید می‌شوند. برای انجام خم کاری با استفاده از این دستگاه‌ها، بکارگیری ابزارهای خاصی به نام سنبه و ماتریس الزامی است.

توضیح سنبه و ماتریس:

سنبه ابزاری است که در قسمت بالای فک دستگاه پرس برک نصب می‌شود، در حالیکه ماتریس وسیله‌ای است که در قسمت پایینی دستگاه بر روی میز کار قرار می‌گیرد. برای انجام عملیات خم کاری، دستگاه پرس برک با اعمال نیروی به جک‌ها سبب حرکت سنبه می‌شود و آنرا به سمت قطعه کاری که بر روی ماتریس ثابت شده است، حرکت می‌دهد. نیروی مورد نیاز برای حرکت و اعمال نیرو به فک و سنبه دستگاه از طریق منابع مختلفی در پرس برک تأمین می‌شود که بستگی به نوع دستگاه دارد. این منابع شامل موتورهای مکانیکی، پنوماتیکی، برقی سروو و هیدرولیک می‌باشد.

استانداردهای سنبه و ماتریس پرس برک:

با توجه به تنوع گسترده‌ای که در سنبه‌ها و ماتریس‌ها وجود دارد، انتخاب مناسب از آنها می‌تواند کیفیت و کارایی خم کاری فلز را بهبود بخشد. استفاده از سنبه و ماتریس با اندازه استاندارد در پرس برک‌ها باعث راحتی و تسریع در تعویض این ابزارها می‌شود، زیرا نیاز به تنظیمات زیادی در زمان جایگزینی آنها وجود ندارد. برای ثابت نگه‌داشتن سنبه‌ها و ماتریس‌ها، از مجموعه‌ای از گیره‌ها برای قسمت‌های بالایی فک و موقعیت مناسب ماتریس‌ها استفاده می‌شود.

قطعه‌بندی ماتریس:

قطعه‌بندی ماتریس در پرس برک می‌تواند فرآیند خم کاری قطعات کار را با اندازه‌های مختلف راحت‌تر کند. سنبه و ماتریس پرس برک نیازمند دقت و کیفیت بالا هستند، به‌ویژه در بخش نوک سنبه و دندانه‌های ماتریس که مستقیماً با قطعه فلزی در تماس هستند. کیفیت بالاتر این ابزارها می‌تواند زمان نصب آنها را کاهش دهد.

انواع سنبه و ماتریس:

ماتریس‌های پرس برک به سه نوع V-شکل، U-شکل و Z-شکل تقسیم می‌شوند، که رایج‌ترین نوع آن ماتریس V-شکل است. همچنین، سنبه‌های پرس برک به سه نوع سنبه صاف، سنبه کله غازی و سنبه نوک تیز طبقه‌بندی می‌شوند. ماتریس‌های پرس برک را می‌توان به سه دسته ماتریس تک V، ماتریس دوبل V و ماتریس مولتی V تقسیم کرد.

انتخاب مناسب سنبه و ماتریس برای عملیات خم کاری

•  توجه به ویژگی‌های قطعه کار

در انتخاب سنبه و ماتریس برای خم کاری، ابتدا ویژگی‌های مکانیکی و ضخامت فلزی قطعه کار را مورد بررسی دقیق قرار دهید. مثلاً، فولادهای مختلف دارای استحکام‌های متفاوتی هستند که نیاز به قالب‌های مختلفی دارند.

•  اندازه دهانه V و شعاع قطعه کار

حین خم کاری، حواستان به این باشد که نیروی اضافی به قطعه کار وارد نشود که ممکن است منجر به آسیب جدی شود. شعاع داخلی ماتریس V نباید کمتر یا بیشتر از ضخامت ورق باشد.

•  قانون 8

برای ماتریس‌های V، قانون 8 معیاری است که بر اساس ضخامت ماده مورد خم کاری تعیین می‌شود. این قانون می‌گوید که دهانه ماتریس باید حداقل هشت برابر ضخامت ماده باشد.

•  حداقل طول برآمدگی یا پایه

توجه به حداقل طول برآمدگی یا پایه مهم است، زیرا ورق فلزی باید همیشه در تماس مستقیم با دندانه ماتریس باشد تا نتایج خم کاری صحیح باشند.

•  مواد ساخت سنبه و ماتریس

مواد ساخت سنبه و ماتریس نیز بسیار مهم است. فولاد سخت، فولاد پرسرعت و کاربید تنگستن از جمله مواد با کیفیت برای ساخت این ابزارها هستند.

•  نگهداری و مراقبت

جهت افزایش عمر مفید سنبه و ماتریس، نگهداری و مراقبت صحیح آنها بسیار حائز اهمیت است. روغن کاری منظم، سنگ‌زنی، و نظارت مستمر بر عملکرد ابزارها از جمله مواردی است که به طول عمر آنها کمک می‌کند.